کمی درباره «درخت گردو»ی محمدحسین مهدویان

مرثیه‌ای برای یک قوم

محمدحسین مهدویان در پنجمین اثر سینمایی خود باز برای چندمین بار به سراغ دهه ۶۰ رفته. او این بار یک واقعه دردناک یعنی بمباران شیمیایی سردشت را دست‌مایه کار خود قرار داده تا بازهم علاقه خود به روایت وقایع تاریخی را نشان دهد.

از‌ نظر ساخت، فیلم همان سبک‌ و سیاق آثار قبلی مهدویان را دارد. او‌ این بار نیز با استفاده از کاور کاهی سعی در ایجاد بهتر فضاهای دهه ۶۰ را دارد. سکانس‌های مربوط به زمان حال نیز با لنز دیجیتال تصویربرداری شده تا تفاوت این دو زمان برای مخاطب ملموس باشد‌‌‌. بازی‌های فیلم نیز به جز بازی پیمان معادی بسیار معمولی بوده و چیز جدیدی برای عرضه ندارد.

درخت گردو فیلمی بسیار احساسی‌ست‌؛ با روایت مکشوف از بمباران شیمیایی سردشت احساسات مخاطب را به شدت درگیر کرده به طوری که سخت است در سینما باشید اما چشم‌تان تر نشود! داستان بسیار احساسی همراه با نمایش صحنه‌های دردناک(مانند صحنه‌ای که قادر پیکر دو فرزندش را به تنهایی بر دوش حمل می‌کند) بعضا تحمل فیلم را برای مخاطب دشوار می‌سازد. فی‌الواقع مهدویان یک ساعت تماشاگر را می‌گریاند تا در ده دقیقه پایانی فیلم، حرفش را به جان مخاطب بنشاند.

درخت گردو نه یک روایتی از ستم رژیم بعث به قوم کرد بلکه روایت مصائب آنها در طول زمان است؛ مصائبی که در فیلم نه تنها به منشأ آن اشاره نشده بلکه به مخاطب آدرس غلط نیز می‌دهد. مهدویان با به تصویر کشیدن وضعیت نامناسب اقتصادی مرزنشینان و مسائلی همچون کولبری سعی در نشان دادن مصیبت‌های ممتد قوم کرد دارد اما او هیچ‌جا به سرچشمه این گرفتاری‌ها اشاره نکرده بلکه امر را وارونه جلوه می‌دهد. دادگاه لاهه را نشان می‌دهد که گویا در پی احقاق حقوق کردهاست اما هیچ‌جا نمی‌گوید آن بمب‌هایی که اثرآن حتی در برخی افراد حاضر در جلسه دادگاه نیز بود، محصول کدام کشورهاست، نمی‌گوید جه عاملی باعث این نابسامانی اقتصادی برای مرزنشینان شده است.

تیر خلاص او اما مقایسه‌ای‌ست که میان دختران روستا با دختر گمشده قادر می‌کند. او حتی دوری از خانواده واقعی را بهتر از زندگی در روستای مرزی معرفی می‌کند! فیلم مهدویان بیشتر یک اثر قومیت‌گراست تا ملی. فیلمی که به احتمال فراوان با اقبال زیاد جشنواره‌های خارجی مواجه می‌شود و البته ویترین.

توسط رضا قاسمی‌پور

شاید بپسندید مطالب بیشتر از نویسنده

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.