تاریخ و اندیشه زیدیه یمن

انتقام سخت ۲

زیدیه به دنبال قیام نافرجام زید بن علی‌ بن الحسین (ع) علیه بنی‌امیه در سال ۱۲۲ق در کوفه به وجود آمد.

تأثیر شگرف عاشورا بر توده‌ها و حرکت رو به جلو و تا اندازه‌ای موفق مختار در تشکیل حکومت در عراق، آنچنان زید را شیفته جهاد ساخت که نتوانست در شهر خاموش مدینه زندگی کند، از آن روی به کوفه جنجالی آمد و زندگی را در پی آرمان‌هایش سپری کرد. احتمالا حرکت فکری شیعیان کوفه به سمت محمدحنفیه و کیسانیه و رفت‌وآمد زید بن علی با رهبران فکری مذاهب دیگر همچون واصل بن عطا، زید را در اندیشه‌هایش دگرگون ساخت. او در برهه‌ای پیشتر، امامت را مقامی الهی و بر اساس نصّ و نه امری بر اساس انتخاب مردم می‌دانست و راوی حدیث غدیر و حدیث منزلت بود و امام علی(ع) را در جهاد پیشروتر از ابوبکر معرفی کرده و در تقوا، خشوع، علم، عدالت، هدایت از ابوبکر برتر می‌داند اما دگرگونی‌هایی در تفکراتش ایجاد شد که بسیاری از جنبش‌ها نظیر خوارج، معتزلی‌ها، مرجئی‌ها و حتی ابوحنیفه به وی پیوستند، اما در نهایت این جنبش به شکست انجامید و زید به شهادت رسید.

پس از شهادت زید بن علی در سال ۱۲۲، فرزندش یحیی در سال ۱۲۵ در خراسان قیام کرد. شکست زید زمینه را برای خروج این قیام‌ها از محدوده جغرافیایی عراق به سمت سرزمین خراسان، دارالجهاد علویان و عباسیان فراهم آورد. یحیی پس از قیام نافرجام پدر در کوفه مخفی شد و پس از زیارت قبر جدش، حسین (ع) به پیشنهاد یاران به سمت خراسان هجرت نمود. حاکم کوفه از هجرت وی با خبر شد و به تعقیب او پرداخت و در بلخ او را دستگیر نمود. سپس با تحولاتی که در خلافت اموی به وجود آمد، یحیی آزاد گردید. در بازگشت، حاکم نیشابور مانع یحیی شد و یحیی به ناچار با یاران اندک خود به جنگ پرداخت و او را شکست داد و به سوی جوزجان رفت. دوتن از بزرگان قبایل به همراه جنگجویان زیادی به یحیی پیوستند. نصربن سیار به تعقیب یحیی پرداخت تا اینکه در جوزجان و در قریه ارغوی، نیروها به هم رسیدند و سه شبانه‌روز جنگیدند و در نهایت یحیی شکست خورد و تیری بر پیشانی‌اش نشست. آنان سر یحیی را از بدنش جدا کردند و جنازه‌اش را بر دروازه جوزجان به دار آویختند.

ادامه دارد …

توسط حسن اسکندری

شاید بپسندید مطالب بیشتر از نویسنده

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.